Günümüzde kadınlar, hayatın farklı alanlarında birden fazla rol üstlenmek zorunda kalıyor (Kim, 2015;
Kavitha et al., 2022). Hem ev işleriyle ilgilenme, hem de kariyerinde aktif bir çalışan olarak görev
almak, kadınlar üzerinde ciddi bir baskı oluşturabiliyor (Kim, 2015). Bu çift roller, yani aynı anda anne,
eş ve çalışan olma sorumlulukları, aşırı yorgunluk ve tükenmişliğe yol açabiliyor (Amalia & Muliasari,
2024). Özellikle çocuk bakımında bu durum kendini gösterebiliyor (Kim, 2015).
Araştırmalar, özellikle birden fazla çocuğu olan ve çocukları okula başlayan annelerin çocuk
bakımında daha fazla stres yaşadığını gösteriyor (Kavitha et al., 2022). Bu durum, hem ebeveynlerin
hem de çocukların ruh sağlığını olumsuz etkileyebilir (Kavitha et al., 2022).
Ebeveyn tükenmişliği, ebeveynlerin çocuk yetiştirme süreciyle bağlantılı olarak yaşadığı yorgunluk
durumunu ifade eder (Amalia & Muliasari, 2024). Bu durumda ebeveynler çocuklarından duygusal
olarak uzaklaşabilir ve kendi ebeveynlik yetenekleri konusunda şüpheye düşebilir (Amalia &
Muliasari, 2024). Ebeveyn tükenmişliği, sadece anne ve babaları değil, çift ilişkilerini ve çocukları da
etkiler (Amalia & Muliasari, 2024).
Ebeveyn tükenmişliğine pek çok faktör yol açabilir. Bunlar arasında finansal güvensizlik, aile ve
arkadaşlardan yetersiz destek ve ebeveynler için yeterli boş zamanın olmaması sayılabilir (Amalia &
Muliasari, 2024). Özellikle anneler, iş ve çocuk bakımı arasında dengesiz bir yük taşıdıkları için bu
tükenmişliği daha sık yaşarlar (Kim, 2015). Annelerden hem iş yaşamında hem de evde aktif olmaları,
çocuk bakım ve eğitiminde sorumluluklarını aksatmamaları beklenir (Kim, 2015). Birden fazla rol
üstlenen anneler, zaman, zihinsel ve fiziksel enerji açısından daha fazla talep altında oldukları için
tükenmişlik riski artar (Amalia & Muliasari, 2024; Kim, 2015).
Sosyal destek, ebeveynlik sürecinde büyük önem taşır (Amalia & Muliasari, 2024). Anneler,
eşlerinden veya diğer aile üyelerinden aldıkları sevgi, değer görme ve takdir biçimindeki destekle bu
süreci daha sağlıklı sürdürebilir (Amalia & Muliasari, 2024). Araştırmalar, alınan sosyal destek arttıkça
ebeveyn tükenmişliğinin azaldığını, destek azaldıkça tükenmişliğin arttığını göstermektedir (Amalia &
Muliasari, 2024).
Bir diğer önemli faktör ise ebeveynlerin kendi yetkinliklerini değerlendirmesi, yani ebeveynlik öz-
yeterliliğidir (Amalia & Muliasari, 2024). Ebeveynler, çocuklarına karşı görevlerini yerine getirme
konusunda kendilerini yeterli gördüklerinde, tükenmişlik seviyeleri düşmektedir (Amalia & Muliasari,
2024). Araştırmalar, kendi yetkinliklerine güvenen annelerin daha az tükenmişlik yaşadığını
göstermektedir (Amalia & Muliasari, 2024; Kim, 2015).
Çalışan anneler, iş ve çocuk bakımı arasında sık sık çatışmalar yaşar (Kim, 2015). İş ve ebeveynlik
rollerinin çakışması, ebeveynlik stresi ve ebeveynlik becerilerini doğrudan etkileyebilir (Kim, 2015). Bu
nedenle annelerin hem ebeveynlik becerilerini geliştirecek hem de streslerini azaltacak destek
türlerine ihtiyaçları vardır (Kim, 2015; Kavitha et al., 2022).
Sonuç olarak, çalışan anneler günlük hayatın birçok alanında baskı altında bulunurken, ebeveynlik
stresini yönetmek için hem aile desteğine hem de kendi yetkinliklerini güçlendirmeye ihtiyaç duyarlar
(Amalia & Muliasari, 2024; Kim, 2015). Bu farkındalık, hem annelerin hem de çocukların sağlıklı bir
yaşam sürmesine katkı sağlar (Kavitha et al., 2022).
Kaynakça:
Amalia, S., & Muliasari, A. (2024). How is parental burnout in working moms? Studies based on social
support and parenting self-efficacy. Faculty of Psychology, University of Muhammadiyah Malang,
Indonesia.
Kim, A. (2015). Study on the effect of working mom’s conflict between job and nurturing on parenting
stress: Focus on mediating effect of core competence in nurturing.
Kavitha, N., Krishnan, M. M., Bhuvaneswari, M., Varghese, L., Puviarasi, R., & Nawale, R. (2022). A
study on parenting stress and coping strategies adopted among working mothers.
